متن
سنگینی، ریشهی سبکی است.
سکون، فرمانروای جنبش است.
از این رو فرزانه تمامِ روز سفر میکند،
بیآنکه هرگز از بار و بنهی خویش جدا شود.
هرچند منظرههای باشکوه در برابرش باشند،
او آرام و آسوده، در درونِ خویش میماند.
چگونه میشود فرمانروای دههزار ارابه،
در چشمِ جهانیان، با سبکی و شتاب رفتار کند؟
سبکسری، ریشه را سست میکند.
و شتابزدگی، فرمانروایی را بر باد میدهد.
توضیح
این فصل بر پایهی تضادهای مکمل یا همان یین و یانگ بنا شده است، اما با تأکیدی خاص بر «سنگینی» و «سکون» به عنوان پایههای حیات. در فرهنگ مدرن که سرعت و رهایی (سبکی) اغلب ستایش میشوند، لائوتزه یادآوری میکند که سبکی بدون داشتنِ ریشهای در سنگینی، منجر به پراکندگی و زوال میشود. همانطور که شاخههای رقصان و سبکِ درخت (جنبش) تنها به واسطهی تنهی سنگین و ریشههای عمیقِ آن (سکون) وجود دارند، انسان نیز برای حرکتِ مؤثر نیاز به یک لنگرگاهِ درونی دارد.
استعارهی «بار و بنه» (که در ارتشهای باستان شامل تدارکات سنگین و حیاتی بود) نمادِ مرکزِ ثقلِ وجودی انسان است. فرزانه ممکن است مسافتهای طولانی را بپیماید و در جهان سفر کند، اما هرگز ارتباطش را با این منبعِ تغذیه و ثبات قطع نمیکند. او اسیرِ «منظرههای باشکوه» یا حواسپرتیهای فریبندهی مسیر نمیشود. بخش دوم فصل هشداری سیاسی و روانشناختی است: اگر کسی که قدرت دارد (فرمانروای دههزار ارابه)، دچارِ سبکی (رفتارِ واکنشی و سطحی) شود، جایگاه و ریشهی خود را از دست میدهد. و اگر دچارِ شتابزدگی (بیقراری و خشم) شود، کنترل امور از دستش خارج میگردد. قدرتِ حقیقی در تواناییِ حفظِ آرامش در میانهی طوفان است.
متن اصلی
重為輕根，靜為躁君。
是以聖人終日行不離輜重。
雖有榮觀，燕處超然。
奈何萬乘之主，而以身輕天下？
輕則失根，躁則失君。
ترجمه انگلیسی
Heavy is the root of light.
Still is the master of moving.
Therefore the wise person travels all day
without leaving the baggage wagon.
Surrounded by magnificent scenery,
he remains calm and unconcerned.
How can a lord of ten thousand chariots
behave lightly in the eyes of the world?
If you are light, you lose your root.
If you are restless, you lose your mastery.