متن
نگه داشتنِ جامِ لبریز،
به نیکوییِ دست کشیدن نیست.
تیغهای را که مدام تیز میکنی،
تیزیاش دیری نمیپاید.
تالاری آکنده از زر و یشم را،
هیچکس نتواند پاسبانی کند.
توانگری و شکوه اگر با تکبر درآمیزد،
بذرِ نابودیِ خویش است.
کار را به انجام رسان و سپس کنار برو؛
این است راهِ آسمان.
توضیح
این فصل هشداری است در برابر افراط و کمالگرایی وسواسگونه. لائوتزه با یک مشاهدهی سادهی فیزیکی آغاز میکند: اگر سعی کنید ظرفی را تا آخرین قطرهی ممکن پر کنید و آن را با خود حمل نمایید، سرانجام خواهد ریخت. بهتر آن است که پیش از رسیدن به لبهی نهایی، دست بکشید. این اصل در مورد ابزارها نیز صادق است؛ شمشیر یا چاقویی که بیش از حدِ لازم تیز و نازک شود، شکننده میشود و لبهاش سریعتر از بین میرود. پیام روشن است: هر چیزی که به نقطه اوج و نهایتِ خود رانده شود، در آستانهی زوال و تبدیل شدن به ضدِ خود قرار میگیرد.
در بعد اجتماعی و روانی، متن به انباشت ثروت و مقام میپردازد. خانهای که پر از گنجینههای گرانبهاست، ناگزیر دزدان را به خود میخواند و نگرانیِ دائمیِ «از دست دادن» را برای صاحبش به ارمغان میآورد. تکبرِ ناشی از قدرت، به طور طبیعی دشمنیها را برمیانگیزد و فاجعه میآفریند. راهحل پیشنهادی دائو، قانونِ «چرخهی طبیعی» است: همانطور که فصول پس از اتمام کارشان جای خود را به دیگری میدهند، انسان نیز باید پس از اتمام کار و رسیدن به هدف، خود را کنار بکشد. این «کنار کشیدن» به معنای انزوا نیست، بلکه به معنای رها کردنِ مالکیت بر نتیجه و عدمِ پافشاری بر ماندن در اوج است. تنها با رها کردن در زمانِ درست است که میتوان ایمن ماند و با ریتمِ آسمان هماهنگ شد.
متن اصلی
持而盈之，不如其已；
揣而銳之，不可長保。
金玉滿堂，莫之能守；
富貴而驕，自遺其咎。
功遂身退，天之道。
ترجمه انگلیسی
Better stop short than fill to the brim.
Oversharpen the blade, and the edge will soon blunt.
Amass a store of gold and jade, and no one can protect it.
Claim wealth and titles, and disaster will follow.
Retire when the work is done.
This is the way of heaven.