متن
انسان آنگاه که زاده میشود، نرم و ناتوان است،
و آنگاه که میمیرد، سخت و خشکیده.
گیاهان و درختان آنگاه که میرویند، لطیف و شکنندهاند،
و آنگاه که میمیرند، خشک و چوبین.
از این رو، سختی و خشکی، یارانِ مرگاند،
و نرمی و انعطاف، یارانِ زندگی.
پس ارتشی که انعطاف ندارد، پیروز نمیشود،
و درختی که سخت شده است، تبر میخورد.
آنکه بزرگ و نیرومند است، فرو میافتد،
و آنکه نرم و لطیف است، برمیخیزد.
توضیح
این فصل با بیانی شاعرانه و بیولوژیک، فلسفهی بنیادینِ تائوییست دربارهی «قدرت» را بازتعریف میکند. لائوتزه با مشاهدهی چرخهی حیات در انسان و طبیعت، به این نتیجه میرسد که آنچه ما معمولاً «قدرت» مینامیم (سفتی، سختی و شکستناپذیری ظاهری)، در واقع نشانههای مرگ هستند. نوزاد انسان و جوانهی گیاه، هر دو بینهایت نرم و منعطفاند و دقیقاً به خاطر همین انعطاف است که میتوانند رشد کنند و جریانِ زندگی (چی) را در خود جای دهند. در مقابل، جسد انسان و چوبِ خشکیده، سخت و غیرقابلنفوذند؛ جایی که جریان متوقف شده است، سختی آغاز میشود.
این اصلِ زیستشناختی به قلمروِ استراتژی و سیاست نیز تعمیم مییابد. ارتشی که خشک و تغییرناپذیر باشد، در برابرِ شرایطِ پیشبینینشده میشکند و نابود میشود. درختی که تنومند و سفت شده باشد، نمیتواند در برابر طوفان خم شود، پس یا میشکند یا به خاطرِ چوبِ محکمش بریده میشود تا تبدیل به الوار شود. اما علفهای نرم در طوفان خم میشوند و دوباره برمیخیزند. لائوتزه در پایانِ فصل، سلسلهمراتبِ ارزشیِ جهان را واژگون میکند: در نگاهِ دائو، جایگاهِ سختی و خشونت در پایین (مرگ و سقوط) است و جایگاهِ نرمی و لطافت در بالا (زندگی و رشد). ماندگاری در نرم بودن است، نه در سنگ بودن.
متن اصلی
人之生也柔弱，其死也堅強。
草木之生也柔脆，其死也枯槁。
故堅強者死之徒，柔弱者生之徒。
是以兵強則不勝，木強則兵。
強大處下，柔弱處上。
ترجمه انگلیسی
What is born is soft and weak.
What dies is hard and stiff.
Green plants are tender and full of sap.
At their death they are withered and dry.
Therefore the stiff and unbending is the disciple of death.
The gentle and yielding is the disciple of life.
Thus an army without flexibility never wins a battle.
A tree that is unbending is easily broken.
The hard and strong will fall.
The soft and weak will overcome.