متن
دائو، یگانه را میزاید.
یگانه، دو را میزاید.
دو، سه را میزاید.
و سه، دههزار موجود را پدید میآورد.
دههزار موجود، تاریکی (یین) را بر دوش میکشند،
و روشنایی (یانگ) را در آغوش میفشارند؛
و با آمیختنِ نفسهایشان، به هماهنگی میرسند.
آنچه مردمان از آن بیزارند،
«یتیم»، «بینوا» و «ناچیز» بودن است؛
اما پادشاهان و امیران، خود را چنین مینامند.
زیرا، گاه با کاستن، افزوده میشود؛
و گاه با افزودن، کاسته.
آنچه را دیگران آموختهاند، من نیز میآموزم:
«آنکه با خشونت زندگی کند، با خشونت نیز میمیرد.»
این، پدرِ آموزههای من است.
توضیح
این فصل معروفترین بیانِ کیهانشناسی در تائوییست است که پیدایشِ جهان را در چهار مرحله توصیف میکند. لائوتزه با «دائو» آغاز میکند که همان خلأ بارور است. از دائو، «یک» زاده میشود که نمادِ انرژیِ حیاتِ اولیه یا همان «چی» (Qi) پیش از تفکیک است. از یک، «دو» زاده میشود که همان نیروهای متضاد و مکملِ یین (مادینه/تاریک) و یانگ (نرینه/روشن) هستند. و از تعاملِ رقصگونهی این دو، «سه» پدید میآید. عدد سه در اینجا نمادِ زایشِ هماهنگی و انرژیِ ترکیبی است که حاصلِ برخوردِ یین و یانگ است. و از این نیروی سوم، تمامِ کثرتِ جهان (دههزار موجود) شکل میگیرد. تصویرِ موجوداتی که «یین را بر کول دارند و یانگ را در آغوش»، تصویری بسیار زیبا از تعادلِ وجودی است؛ ما رو به سوی نور داریم اما ریشه در سایه و جسمانیت.
در بخش دوم، متن از کیهانشناسی به جامعهشناسیِ قدرت میرسد. لائوتزه یادآوری میکند که القابِ منفی مثل «یتیم» که مردم از آنها فراریاند، توسطِ قدرتمندترین افراد (پادشاهان) استفاده میشود. این نشاندهندهی درکِ عمیقِ قانونِ پارادوکسیکالِ هستی است: اگر خود را کوچک و ناقص بدانی (کاستن)، جهان تو را کامل میکند (افزودن). اما اگر خود را کامل و بینیاز بدانی (افزودن)، جهان تو را میشکند (کاستن).
پایان فصل، هشداری صریح دربارهی خشونت است. عبارت «پدرِ آموزههای من» (یا اصلِ بنیادینِ آموزش من) نشان میدهد که این موضوع چقدر برای لائوتزه حیاتی است. کسی که برخلافِ جریانِ نرمِ آب و دائو حرکت کند و بخواهد با زور و خشونت (Qiang Liang) راهش را باز کند، سرنوشتی جز نابودیِ سخت و زودهنگام نخواهد داشت. خشونت، چرخهی طبیعیِ مرگ و زندگی را قطع میکند و مرگی غیرطبیعی را رقم میزند.
متن اصلی
道生一，一生二，二生三，三生萬物。
萬物負陰而抱陽，沖氣以為和。
人之所惡，唯孤、寡、不穀，而王公以為稱。
故物或損之而益，或益之而損。
人之所教，我亦教之。
強梁者不得其死，吾將以為教父。
ترجمه انگلیسی
The Way bears one.
The one bears two.
The two bear three.
The three bear the ten thousand things.
The ten thousand things
carry the yin on their backs
and hold the yang in their embrace,
and blend their life-breaths
to produce harmony.
What people hate
is to be orphaned, lonely, or unworthy,
yet kings and lords call themselves by these names.
For things are gained by losing,
and lost by gaining.
What others teach, I teach too:
“Violent men come to a violent end.”
This is the father of my teaching.