متن
خم شو تا کامل شوی.
کج شو تا راست گردی.
تهی باش تا پُر شوی.
کهنه شو تا نو گردی.
اندک داشته باش تا به دست آوری.
بسیار داشته باش تا سرگردان شوی.
از این رو فرزانه یگانه را در آغوش میگیرد،
و الگوی جهان میشود.
خود را نمینمایاند، پس روشن است.
خود را بر حق نمیداند، پس آشکار است.
لاف نمیزند، پس توانمند است.
به خود نمیبالد، پس سروری مییابد.
و چون نمیستیزد،
هیچکس در زیر آسمان یارای ستیز با او را ندارد.
سخن پیشینیان که گفتند: «خم شو تا کامل شوی»،
آیا سخنی تهی است؟
به راستی کامل شو و به خانه بازگرد.
توضیح
این فصل با مجموعهای از پارادوکسهای درخشان آغاز میشود که هستهی استراتژی «نرمخویی» در تائوییست را شکل میدهند. عبارت «خم شو تا کامل شوی» (یا تسلیم شو تا پیروز شوی) اشاره به انعطافپذیری درختان در برابر طوفان دارد؛ شاخهی خشک و سفت میشکند، اما شاخهی نرم خم میشود و پس از طوفان دوباره راست میگردد. در اینجا، نقصِ ظاهری (خم شدن، خالی بودن، کهنه بودن) شرطِ لازم برای رسیدن به کمالِ واقعی است. کسی که خود را خالی نگه دارد، ظرفیت پذیرش حقیقت را دارد، و کسی که به «اندک» قانع باشد، تمرکز و وضوح را به دست میآورد، در حالی که «بسیار» داشتن (طمعِ دانش یا ثروت) تنها به آشفتگی و گمراهی میانجامد.
در بخش دوم، رفتار فرزانه در اجتماع تحلیل میشود. او «یگانه» (دائو) را در آغوش میگیرد و به جای تحمیل خود، تبدیل به آینه میشود. لائوتزه استدلال میکند که خودنمایی، مانعِ دیدن است؛ کسی که مدام میگوید «من هستم»، در واقع جلوی نورِ وجودِ خود را میگیرد. اما کسی که اصراری بر دیده شدن ندارد، حضورش به طور طبیعی حس میشود. پایان فصل بار دیگر بر اصلِ «عدم ستیز» تأکید میکند. این یک ترفند سیاسی نیست، بلکه یک قانون فیزیکی است: اگر شما با کسی کشتی نگیرید، کسی نمیتواند شما را زمین بزند. این فروتنی و انعطاف، راهی است برای حفظِ تمامیتِ وجود و بازگشت به اصل.
متن اصلی
曲則全，枉則直，
窪則盈，敝則新，
少則得，多則惑。
是以聖人抱一為天下式。
不自見，故明；
不自是，故彰；
不自伐，故有功；
不自矜，故長。
夫唯不爭，故天下莫能與之爭。
古之所謂曲則全者，豈虛言哉！
誠全而歸之。
ترجمه انگلیسی
Yield and overcome;
Bend and be straight;
Empty and be full;
Wear out and be new;
Have little and gain;
Have much and be confused.
Therefore the wise embrace the one
and set an example to all.
Not putting on a display,
they shine forth.
Not justifying themselves,
they are distinguished.
Not boasting,
they receive recognition.
Not bragging,
they never falter.
They do not quarrel,
so no one quarrels with them.
Therefore the ancients say, “Yield and overcome.”
Is that an empty saying?
Be really whole,
and all things will come to you.