متن
جنگاورِ نیک، خشن نمینماید.
مبارزِ نیک، خشمگین نمیشود.
آنکه بر دشمن چیره میشود، با او درنمیآویزد.
و آنکه مردمان را به کار میگیرد،
خود را پایینتر از آنان میدارد.
این را «فضیلتِ نستیختن» مینامند.
این را «تواناییِ به کار گرفتنِ نیروی مردمان» میخوانند.
این همان همسویی با آسمان است؛
اوجِ آرمانی که از باستان بوده است.
توضیح
این فصل تعریفی جدید و پارادوکسیکال از مفهوم «جنگاور» و «قهرمان» ارائه میدهد که با تصویرِ رایجِ پهلوانانِ خشن و پرهیاهو در تضاد است. لائوتزه هنرِ رزم را به هنرِ «خویشتنداری» تبدیل میکند. او استدلال میکند که خشونت (Wu) و خشم (Nu)، نه تنها نشانه قدرت نیستند، بلکه نشانهی ضعف و از دست دادنِ کنترلاند. مبارزی که خشمگین میشود، مرکزیتِ خود را از دست میدهد و واکنشگر میشود؛ یعنی افسارِ رفتارش به دستِ دشمن میافتد. اما جنگاورِ تائویی، با حفظِ آرامشِ مطلق و عدمِ نمایشِ خشونت، بر موقعیت مسلط میماند.
عبارت «با او درنمیآویزد» (Bu Yu) کلیدِ استراتژیِ تائویی است. این به معنای فرار نیست، بلکه به معنای وارد نشدن به بازیِ دشمن است. مانند آبی که با صخره کشتی نمیگیرد بلکه آن را دور میزند و در نهایت فرسایش میدهد، فرزانه نیز با نیرویِ مهاجم برخوردِ مستقیم نمیکند، بلکه آن را خنثی میسازد. در نیمهی دوم فصل، این اصلِ رزمی به اصلِ مدیریتی تبدیل میشود. برای استفاده از استعداد و نیرویِ دیگران، نباید بر آنها حکم راند، بلکه باید متواضعانه «پایین» قرار گرفت تا آنها داوطلبانه نیروی خود را در اختیار بگذارند.
پایان فصل، این رفتار (عدمِ ستیز و فروتنی) را به «همسویی با آسمان» تشبیه میکند. آسمان بر زمین میبارد و به همه چیز حیات میدهد اما با هیچکس وارد جنگ نمیشود و ادعایی ندارد. انسانی که بتواند بدونِ اصطکاک و درگیری (نستیختن) بر موانع پیروز شود، به آن الگویِ کهن و ایدهآلِ کیهانی دست یافته است.
متن اصلی
善為士者，不武；
善戰者，不怒；
善勝敵者，不與；
善用人者，為之下。
是謂不爭之德，
是謂用人之力，
是謂配天古之極。
ترجمه انگلیسی
The best soldier does not attack.
The superior fighter succeeds without violence.
The greatest conqueror wins without a struggle.
The most successful manager leads without dictating.
This is called intelligent non-aggressiveness.
This is called mastery of men.
This is called matching the sublimity of heaven.