متن
دائو، پناهگاهِ ژرفِ دههزار موجود است.
گنجینهی مردمانِ نیک،
و پناهگاهِ مردمانِ بد.
سخنانِ زیبا را میتوان فروخت و آبرو خرید،
و با کردارهای نیک، میتوان احترام را به دست آورد.
اما اگر کسی بد باشد، آیا باید رهایش کرد؟
آنگاه که امپراتور بر تخت مینشیند،
و سه وزیرِ بزرگ برگزیده میشوند،
اگرچه یشمِ گرد در دست دارند و ارابهی چهاراسبه پیشکش میکنند،
اینها به پایِ نشستن در گوشهای و پیشکش کردنِ این دائو نمیرسد.
چرا پیشینیان این دائو را چنین گرامی میداشتند؟
آیا نگفتند: «بخواه تا بیابی، و گناهت بخشوده شود»؟
از این روست که در زیرِ آسمان، ارجمندترین است.
توضیح
این فصل با معرفی دائو به عنوان پناهگاهی امن و فراگیر آغاز میشود. واژهی چینی «آئو» (Ao) که در اینجا به کار رفته، به معنای گوشهی جنوب غربی خانه است؛ جایی مقدس و تاریک که در چین باستان محل نگهداری خدایان خانگی و ارواح نیاکان بود. این استعاره نشان میدهد که دائو جایی دوردست در آسمانها نیست، بلکه گرمترین، امنترین و صمیمیترین گوشهی هستی است. نکتهی رادیکال و جسورانه در این است که دائو تنها گنجِ نیکان نیست، بلکه «پناهگاهِ بدان» نیز هست. برخلاف نظامهای اخلاقی که گناهکاران را طرد میکنند، دائو مانند مادری است که حتی فرزندِ ناخلف را در آغوش میگیرد و پناه میدهد، زیرا او نیز بخشی از هستی است.
در بخش میانی، لائوتزه ارزشِ دائو را با نمادهای قدرتِ سیاسی مقایسه میکند. مراسم تاجگذاری امپراتور و انتصاب وزیران، باشکوهترین رویداد در جهان باستان بود که در آن پیشکشهای گرانبها مانند «یشمِ گرد» (نماد اقتدار) و «ارابههای چهاراسبه» رد و بدل میشد. لائوتزه میگوید تمام این شکوه و جلال، ارزشش کمتر از آن است که کسی آرام در گوشهای بنشیند (اشاره به مراقبه یا سکون) و دائو را به خود یا دیگری پیشکش کند.
پایان فصل به ماهیتِ رستگاریبخشِ دائو اشاره دارد. عبارت «گناهت بخشوده شود» (یا رهایی از خطا) نشان میدهد که در تائوییست، مفهوم گناهِ ابدی وجود ندارد. دائو قاضی نیست که حکم صادر کند؛ دائو جریانی است که اگر انسانِ خطاکار دوباره به آن وصل شود، تمامِ آلودگیهای گذشتهاش شسته میشود و تعادل به او بازمیگردد. این خاصیتِ پذیرندگی و بخشندگیِ بیقیدوشرط است که دائو را ارزشمندترین گنج جهان ساخته است.
متن اصلی
道者萬物之奧。
善人之寶，不善人之所保。
美言可以市尊，美行可以加人。
人之不善，何棄之有？
故立天子，置三公，
雖有拱璧以先駟馬，
不如坐進此道。
古之所以貴此道者何？
不曰：以求得，有罪以免邪？
故為天下貴。
ترجمه انگلیسی
The Way is the hearth and home of the ten thousand things.
It is the treasure of the good person,
and the refuge of the bad.
Fine words can be sold for honor.
Noble deeds can gain respect.
But if a man is bad, do we abandon him?
Therefore, on the day the Emperor is crowned,
or the three ministers are installed,
they may present him with great discs of jade
and teams of four horses.
But that is not as good as sitting still
and offering this Way.
Why did the ancients prize the Way?
Didn’t they say:
“Seek and you shall find;
if you have sinned, you are forgiven”?
Therefore it is the treasure of the world.